کليات گياه شناسي

عناب درختي است که ارتفاع آن تا 8 متر مي رسد نوعي از اين درخت مستقيم و باريک است و نوعي ديگر صورت کج و معوج بالا مي رود .

برگهاي اين درخت کوچک ، زيبا ، شفاف ،‌متناوب و دندانه دار است . گلهاي آن کوچک و برنگ سبز مايل به زرد مي باشد. ميوه اين درخت که عناب ناميده مي شود برنگ قرمز و بشکل تخم مرغ وداراي يک هسته است .

طعم عناب کمي شيرين است

عناب بومي مناطق گرمسير است کشت آن در شمال آفريقا ،جنوب اروپا و نواحي مديترانه رواج دارد ولي با اين حال هر نوع وضعيت آب وهوايي را تحمل مي نمايد . پراکنش طبيعي کنوني عناب از اروپاي جنوب شرقي تا چين را در برميگيرد وبه طور متناوبي در جنوب شرقي ايالات متحده کشت مي شود . عناب در هر نوع خاکي پرورش مي يابد ونسبت به قليايي بودن ونمکدار بودن زمين مقاوم است . نياز به خنکي کمتري دارد اگر چه سرماي شديد را تحمل ميکند .

چوب عناب ارزشمند است، چوب اين درخت که محکم ، بادوام وصاف است در کارخانجات سازنده آلات موسيقي کاربرد دارد و درکارهاي هنري {نجاري، کشتي سازي و اقلام متفرقه } مورد استفاده دارد. همچنين اين چوب با کمي انجام کار هنري روي آن به دسته دنده اتومبيل وکلاه کاسکت تبديل مي شود. .

دوره خفتگي به آن اجازه ميدهد که يخبندان هاي دير هنگام بهاري و دوره زياد خفتگي را تحمل کند وفايده زيادي براي زنبورداران دارد .  بعضي از گونه ها همه ساله فراوان ميوه ميدهند .ازسوي ديگر کشت عناب کاملا بي نياز ازمراقبت نيست :

1- درخت بالقوه باعث بروز علفهاي هرز ميشود ، چون پاجوش ريشه ايي آن زياد است .

2- در بعضي ازمناطق آب وهوايي بعضي ازميوه ها شکاف برميدارند و بعلاوه قسمتي ازميوه ها قبل از رسيدن مي پوسند

3- ميوه عناب ميزبان بسياري ازمگس هاي کارائيبي ميباشد که در بخشهاي محدوده ايالات متحده زندگي ميکنند.

ترکيبات شيميايي:

عناب داراي لعاب فراوان و حدود 5% مواد پروتئيني ، 4%مواد قندي و مقدر زيادي ويتامين C و املاح مي باشد. در عصاره آبي چوب عناب اسيد زي زي فيک و اسيد زي زي فوماتيک وجود دارد .

خواص داروئي:

عناب از نظر طب قديم ايران معتدل است . البته ابو علي سينا اعتقاد داشت که عناب کمي سرد است عناب هم ميوه اي خوشمزه است وهم دارويي گياهي موثري به شمار ميرود . اين ميوه به افزايش وزن بدن کمک ميکند ، قدرت ماهيچه ها را زياد نموده و بنيه بدن را افزايش ميدهد .در داروهاي چيني اين ميوه به عنوان ماده اي مقوي در فعال ساختن جگر و درمان کم خوني استفاده ميشود .

در يک آزمايش پزشکي در چين به 12 بيمار که از ناراحتي جگر شکايت داشتند عناب تجويز شد و به همراه آن بادام زميني وشکر سرخ،شبانه خورانده شد ، عملکرد جگر اين افراد طي 4 هفته بهبود يافت .همچنين اين گياه به طور گسترده در چين براي درمان سوختگي به کار ميرود.

برخي از خواص عناب در ادامه بيان مي شود:

1. ميوه هاي خشک شده آرامبخش ،ضد سرطان ،ضر بيماري هاي تنفسي ،تب بر ،مسکن ، اشتها آور ، بند آورنده خون ومقوي هستند . تصفيه کننده خون بوده و به هضم غذا کمک ميکند .آنها در درمان نامرتب بودن ضربان قلب ،بيخوابي ،خستگي اعصاب ،عرق شبانه وتعرق زياد بدن استفاده ميشوند .      


2. عناب بدليل داشتن لعاب زياد  نرم کننده سينه است


3. ملين است مخصوصا اگر آنرا با آب و يا شير بجوشانيد


4. عناب آرام کننده اعصاب است


5. خواب آور است و بيخوابي را برطرف مي کند بخصوص هسته عناب خواب آرو است


6. جوشانده پوست درخت عناب داروي ضد اسهال است


7. آسم وتنگي نفس را برطرف مي کند


8. ريشه گياه در درمان سوء هاضمه مفيد است .


9. جوشانده ريشه به پودر تبديل مي شود وبراي زخم ها ودمل هاي کهنه مفيد هستند.


10. خستگي شديد را برطرف مي کند


11. برگهاي آن بند آورنده خون وتب بر هستند . گفته ميشود که اين برگ ها رشد موها را تسريع مينمايند.


12. برگهاي آن به شکل ضماد در درمان ادرار بندي به کار گرفته ميشود.


13. جوشانده عناب گرفتگي صدا را برطرف مي کند


14. جوشانده عناب براي سرفه و درد سينه مفيد است


15. براي برطرف کردن ورم چشم ، عناب را به چشم بماليد


16. دستگاه هاضمه را تقويت مي کند


17. حافظه را تقويت مي کند


18. کم اشتهايي را برطرف مي کند


19. هرگاه که احساس غمگيني کرده و رگيه يم کنيد يک فنجان دم کرده عناب لبخند به لبهاي شما مي آرود


20. براي درمان سرطان آب عناب را با کاهو بخوريد .

طرز استفاده:

1- جوشانده عناب : 50 گرم عناب را در يک ليتر آب ريخته و بجوشانيد تا حجم آن دو سوم شود.

2- جوشانده عناب و جو : 14 دانه عناب را با 25 گرم جو پوست کنده مخلوط کرده و در 2 ليتر آب ريخته و آنقدر بجوشانيد تا جو باصطلاح شکفته شود و 1/5ليتر آّب باقي بماند . اين جوشانده را بگذاريد تا ته نشين شود . سپس روي آنرا برداريد و بنوشيد .

3- خيس کرده عناب : تعداد 20 دانه عناب را با 30 دانه مويز دانه گرفته و 30 دانه سپستان و 17 گرم شاخه گلدار بنفشه در نيم ليتر آب خيس کنيد و بگذاريد تا صبح بماند سپس آنرا صاف کرده و با 50 گرم شير خشت و 50 گرم ترنجبين مخلوط کنيد تا کاملا حل شود سپس قدري گلاب به آن اضافه کرده و بنوشيد .

مضرات :

1- عناب در اشخاص سرد مزاج توليد گاز و نفخ مي کند . اينگونه اشخاص بايد عناب را با شکر و مويز بخورند . 2- عناب نيروي جنسي را کم مي کند بنابراين بايد با غذاهاي محرک مانند عسل خورده شود .